Mapa serwisu Dodaj do ulubionych Kontakt Newsletter Strona główna
Wybierz program:
Wybierz LGD:
Wybierz gminę:
Wybierz powiat:
Koncepcja Akcji Wieś Przyszłości
Programy ›› Odnowa Wsi Opolskiej ›› Działania ›› Wieś Przyszłości ›› Koncepcja Akcji Wieś Przyszłości 
Założenia Akcji Wieś Przyszłości - koncepcja programu Odnowy Wsi w Województwie Opolskim w latach 2007 – 2013.

Niniejsza koncepcja jest propozycją formuły funkcjonowania opolskiego programu Odnowy Wsi na lata 2007 – 2013 w taki sposób, aby w skali regionalnej pozwalał na sterowanie procesami rozwojowymi wsi.

Przesłanki propozycji

  1. W latach 2007 – 2013 poziom nakładów na przedsięwzięcia Odnowy Wsi będzie wyższy niż kiedykolwiek, lecz mały w stosunku do potrzeb realizacji wielu projektów w jednej miejscowości, które łącznie dałyby efekt całościowej Odnowy, czyli pełnej rewitalizacji wsi. Sytuacja ta wymaga jakościowego podejścia. Wysiłek trzeba skierować na zbudowaniu pewnej koncepcji ramowej, która skupi zainteresowanie beneficjentów na wąskiej wiązce optymalnych celów

  2. Opolski program Odnowy Wsi ma charakter innowacji społecznej, z tego powodu odniósł sukces, znalazł naśladowców i wpływał na postać unijnego wsparcia w SPO na lata 2004 –2006 i PROW na lata 2007 – 2013. Program jest postrzegany jako wzorcowy, a Opolszczyzna jako region pionierski i pole doświadczeń dla Odnowy Wsi w Polsce. Utrzymanie pozycji krajowego lidera, a nie jest to możliwe na polu finansowym, wymaga nowatorskich i uniwersalnych koncepcji tak, aby mogły być powielone w Polsce

  3. Organizacja VI Europejskiego Kongresu Odnowy Wsi w sposób prestiżowy i formalny podkreśliły pozycję Opolszczyzny i jednocześnie wzmocniły oczekiwanie na nowe impulsy co do współpracy międzynarodowej oraz w wymiarze krajowym i regionalnym. Dorobek merytoryczny przygotowany na Kongres, pozytywnie zweryfikowany jego przebiegiem, pozwala na sformułowanie koncepcji zwiększającej atrakcyjność programu Odnowy Wsi i walory uczestnictwa w nim. Jest to szczególnie ważne gdy do udziału w programie zgłasza się ponad 100 kolejnych sołectw

  4. Oddziaływanie opolskiego program Odnowy Wsi, nie wynika z możliwości udzielania wsparcia finansowego. Atrakcyjność programu bierze się z faktu, że jest on nośnikiem idei akceptowanej przez mieszkańców oraz oferuje klarowny i potwierdzony sposób postępowania. Różnorodnymi środkami wzmacnia wiejskie przywództwo, będąc dla liderów wsi źródłem inspiracji i platformą wymiany doświadczeń. Te funkcje programu oraz fakt, że w miarę upływu czasu ewoluują potrzeby uczestników, powodują, że co pewien czas wymaga on „odnowienia” poprzez wdrożenie nowych działań, nowych inspiracji i treśc

Podstawy merytoryczne koncepcji

Dla polityki regionalnej największe znaczenie ma możliwość sterowania rozwojem wsi uczestniczących w programie.

Zdolność tą uzyskano poprzez zastosowanie modelu przebiegu procesu Odnowy Wsi. Opisuje on przebieg Odnowy Wsi jako proces rozwoju obejmujący powtarzalną sekwencję stanów i zdarzeń (skrótowo omówiono w zał. 1); ma postać „instrukcji” odpowiadającej na pytanie: jak ewolucyjnie, w sposób najbardziej efektywny i logiczny, prowadzić Odnowę oraz jakie cele należy sobie stawiać w danym momencie zaawansowania Odnowy?

Możliwość wpływania na rozwój wsi uczestniczących w programie należy bezwzględnie utrzymać, aby dostępne źródła finansowania (PROW – działanie odnowa i rozwój wsi, podejście Leader, PO KL, środki gmin i ewentualne samorządu województwa, środki fundacji wspierających rozwój obszarów wiejskich) zostały skoncentrowane na priorytetowej wiązce celów jaką określa model. W ten sposób możliwe jest dokonanie jakościowej zmiany stanu wsi w regionie w stopniu nieporównanie większym, niż w sytuacji wykorzystania środków bez jakiejkolwiek koncepcji ramowej.

Model przebiegu procesu Odnowy Wsi, jakim posługuje się opolski program, zakłada ewolucyjnie osiągnięcie wysokiego zaawansowania procesu Odnowy – stanu, który można opisać pojęciem wsi specjalizacji. Specjalizacja polega na tworzeniu tzw. wsi tematycznej oraz budowaniu specyficznej oferty dla społeczeństwa wokół wiodącego tematu, projektu lub przedsięwzięć tworzących niepowtarzalny wizerunek miejscowości. Powstawanie wsi tematycznych, wieńczących proces Odnowy, limituje jednak konieczność znalezienia unikalnego pomysłu oraz zaakceptowania go przez większość mieszkańców. Poważnym ograniczeniem są lokalne uwarunkowania, jakość przywództwa, a także dostępność fachowego doradztwa.

VI Europejski Kongres Odnowy Wsi, który zajmował się zagadnieniem „Wsi Przyszłości”, pozwolił na określenie perspektywy rozwojowej szerszej niż w przypadku wsi tematycznych. Rozwiązaniem jest uzupełnienie koncepcji o składową kooperacji (współpracy) sieciowej.

Kooperacja sieciowa polega na współpracy z otoczeniem na polu wielu zagadnień i przy zaangażowaniu wielu środowisk danej społeczności lokalnej; pozwala dowolnej grupie osób, czy wręcz jednostkom, zagospodarowywać dowolne obszary i nisze w relacjach sieciowych. Znosi to ograniczenie specjalizacji wsi siłą rzeczy realizującej się w jednym temacie i punktowo – w danej wsi. W układzie kooperacji sieciowej jest możliwe tyle specjalizacji ile współdziałających ze sobą grup, co nadto nie wymaga realizacji tylko w jednym miejscu. Zatem koncept wsi specjalizacji i kooperacji sieciowej odpowiada wyzwaniom globalizacji, gdyż w pełnym zakresie może wykorzystywać jej naturę. Odpowiada to kryteriom „Wsi Przyszłości”, czyli miejscowości, która potrafi wywołać i utrzymać zainteresowanie sobą jako atrakcyjnym miejscem inwestycji, kooperacji, zamieszkania i pracy, a przez to jest żywotna i ma zdolność trwałego rozwoju. Tak zdefiniowana wieś – „Wieś Przyszłości” - wina stanowić cel polityki rozwoju obszarów wiejskich w regionie.

Oczekiwany stan wsi definiuje zestaw cech, stanów, zasobów oraz wdrożonych przedsięwzięć, łatwiej osiągalny, jeżeli wieś funkcjonuje w środowisku wspierających rozwiązań przygotowanych przez gminę, co zestawiono posługując się wypraktykowanym już podejściem posługiwania się modelem (zał. nr 2). Zaletą modelu Wsi Przyszłości jest prostota i możliwość jego wdrażania przez każdą wieś niezależnie od jej wielkości i uzyskanych już postępów w procesie Odnowy Wsi. Model ma charakter instrukcji postępowania (zestandaryzowanej strategii rozwoju) dla zainteresowanych społeczności wiejskich.

Cel i zakres Akcji „Wieś Przyszłości”

Budowanie zdolności wsi do specjalizacji i kooperacji sieciowej, poprzez inspirowanie i wspieranie działań wsi na rzecz wypełnienia standardów określonych przez model Wsi Przyszłości proponuję uczynić priorytetem najbliższych lat opolskiego programu Odnowy Wsi, a zestaw związanych z tym działań byłby ujęty w ramy Akcji „Wieś Przyszłości”. Akcja polegałaby na sukcesywnym wypełnianiu ustalonego modelu przez uczestniczące wsie, przy pożądanym wsparciu (choć nie byłby to warunek bezwzględnie konieczny) ze strony gminy.

Akcja będzie działaniem samorządu województwa lecz o otwartej formule. Należy dopuścić zaangażowanie innych podmiotów działających na rzecz rozwoju obszarów wiejskich oraz możliwość powielenia akcji w innych regionach kraju. Charakter Akcji wymaga prowadzenia jej z użyciem platformy internetowej jako środka zarządzania nią, oceny rezultatów i zaawansowania w wypełnianiu modelu (organizator), raportowania przez uczestników i komunikacji pomiędzy uczestnikami a organizatorem oraz powszechnie dostępnego banku wzorców i dobrych praktyk. Wskazanym byłoby uzyskanie patronatu i współpraca z poczytnym tytułem prasowym.

Wsie, które wypełnią model uzyskają honorowe, prestiżowo nadawane przez marszałka województwa i uroczyście wręczane wyróżnienie pn. Wieś Przyszłości, a gminy wyróżnienie pn. Gmina Wsi z Przyszłością.

Uczestnicy akcji uzyskali by dodatkowe impulsy i możliwości wsparcia w postaci:
  1. Zmienionej w roku 2008 formuły 10, jubileuszowego, Konkursu Piękna Wieś Opolska.
  2. Programu grantowego dla uczestników akcji
  3. Wsparcia na rzecz zapewnienia jakości projektów
  4. Włączenie przez LGD zakresu działań na rzecz wypełnienia modelu w Lokalne Strategie Rozwoju (dostęp do wsparcia ze strony podejścia Leader)
  5. Objęcia działaniami projektu w ramach PO Kapitał Ludzki (możliwość w trakcie ustalania)
  6. Promocja w mediach, w tym przez patrona Akcji
  7. Inne w razie rodzących się możliwości
Wymieniony zestaw działań wspierających ma na celu skupić zainteresowanie potencjalnych uczestników, przekonać do udziału argumentem korzyści dodatkowych, poza tymi, które w ewidentny sposób płyną z udziału w Akcji.

Ryszard Wilczyński
Migawki z Opolszczyzny
Sołectwo Skorochów
Zobacz także
Produkt tradycyjny
Placki ziemniaczane na liściu kapusty
Liczba odwiedzin: 8303205
Data aktualizacji: 2019-09-16
Wykonanie: P®ESTO