Mapa serwisu Dodaj do ulubionych Kontakt Newsletter Strona główna
Wybierz program:
Wybierz LGD:
Wybierz gminę:
Wybierz powiat:
Wyszukaj wszystkie Produkty Tradycyjne
Programy ›› Tradycyjny Produkt Opolszczyzny ›› Wyszukaj wszystkie Produkty Tradycyjne 
Nazwa produktu:
Pańczkraut/ kapusta kiszona z ziemniakami
Rodzaj produktu:
Gotowe dania i potrawy
Charakterystyka produktu rolnego:
Wygląd (zewnętrzny i na przekroju)
Pańczkraut tworzy dosyć jednolitą masę, ale wyraźnie można w nim odróżnić poszatkowaną kapustę kiszoną wraz z marchewką i złocistobrązowe skwarki słoniny i boczku.
Kształt (zewnętrzny i na przekroju)
Przybiera kształt naczynia w którym jest podawany, może to być np. porcelanowa misa, lub porcje podane na talerzu
Wielkość
Zależy od ilości surowców zużytych do przygotowania potrawy
Barwa (zewnętrzna i na przekroju)
Pańczkraut jest koloru jasno żółtego, widoczne są w nim ciemniejsze kawałeczki pokrojonej kapusty, starta czerwona marchewka i zocistobrązowe skwarki słoniny i boczku
Konsystencja, "wrażenie w dotyku"
Masa ziemniaczano-kapuściana ma konsystencję zwartą, dość kleistą
Smak i zapach
Pachnie lekko kwaśną kapustą kiszoną i wędzonką. Jest mniej lub bardziej kwaśny (co zależy zwykle od stopnia zakwaszenia kapusty)
Tradycja, pochodzenie oraz historia produktu rolnego, środka spożywczego lub napoju spirytusowego:
Pańczkrautem nazywana jest gotowana kapusta kiszona wymieszana z tłuczonymi ziemniakami (kwaśna kapusta z kartoflami). W niektórych regionach Śląska zwana też pańćkrautem (np. w miejscowości Daniec w województwie opolskim), kartofelkrautem, ciapkrautem lub ciaper kapustą. Z języka niemieckiego Kartoffel... w założeniach ziemniaczany, kartoflany, das Kraut – kapusta, pan(t)schen – rozcieńczać, mieszać składniki, tj. „kapusta zmieszana z kartoflami”, do czego nawiązuje też polski gwarowy odpowiednik ciapkapusta. Śmieszą nas dzisiaj nazwy niektórych takich potraw, np. parzybroda – zwana też kozibrodą, albo lyniwą kapustą (kapuśniak z białej, kiszonej lub włoskiej kapusty z żeberkami), żur żeniaty, fuła czy właśnie pańczkraut. Potrawa ta znana jest i przyrządzana do dziś w wielu regionach Śląska i zdaniem pamiętających ją Ślązaków – jest bardzo smaczna i pożywna (chociaż nie dla ludzi z chorą wątrobą).Było to danie na „beztydzień”, tzn. przygotowywano je w powszedni dzień tygodnia i tak jest po dziś dzień. Ciekawe jest jednak to, że potrawa ta gości nie tylko na śląskich stołach, zwłaszcza w miesiącach zimowych (wtedy kapusta kiszona smakuje najlepiej), ale polubili ją też ludzie pochodzący z innych regionów Polski. W Słowniku gwar śląskich, opisano znaczenie słów „ciaperkapusta”, „ciapkapusta”, „ciapkraut”, „pańczkraut” – znacz. gotowana biała kapusta wymieszana z tłuczonymi ziemniakami. W materiałach archiwalnych dot. spraw żywienia ludności miejscowej i napływowej na Śląsku Opolskim czytamy: „(…) ziemniaki z kapustą były potrawą, którą bardzo często podawano na obiad. Kapustę przyrządzano w następujący sposób: najpierw należy kapustę „pokrązać” /posiekać nożem/. Następnie trzeba ją zalać gorącą wodą i gotować. Gdy troche podgotowana dodać „kąsek” /trochę/ surowych, pokrojonych na kawałki kartofli. Można także dać kawałek surowej, nie wędzonej słoniny. Gdy już kapusta i ziemniaki miękkie wsypać parę łyżek mąki, by nabrała gęstości(…). W końcu należy dodać do kapusty ugotowaną „fanzolę” /fasolę/(…) wszystko razem wymieszać.(…) kapusta stanowiła wraz z ziemniakami podstawę utrzymania przez cały rok”. Niektóre śląskie książki kucharskie i słowniki wymieniają tę potrawę, np. Śląska kucharka doskonała, E.Łabońska(1989) pod hasłem: Kwaśna kapusta z kartoflami – z adnotacją „stara receptura”, w wydaniu z 1996 r. na stronie 67 zamieszczono danie pod nazwą Kartofelkraut – ziemniaki z kapustą – mozgoł. W Nowej kuchni śląskiej czytamy opis śląskiego obiadu: „Obiad składał się z dwóch dań i kompotu(...) Drugie danie bywało najczęściej mięsne z kluskami i jarzynami. Szeroko wykorzystywano kapustę kiszoną z ziemniakami, grochem, fasolą, z żeberkami albo kawałkiem gotowanego mięsa(..). W czach kiedy żyły nasze prababcie, babcie, mamy i ciotki posiłki obiadowe w różnych częściach Śląska były nieco odmienne i zależały np. od charakteru pracy wykonywanej przez ojca rodziny, od pory roku, od zamożności danej rodziny, od dnia tygodnia a nawet od miejsca zamieszkania (wieś-miasto). U jednych obiad w dni powszednie składał się z dwóch dań, a u innych podawano zazwyczaj tylko jedno danie i była to albo zupa, albo rodzaj potraw określanych mianem drugiego dania i do takich należał m.in. pańczkraut , obecnie bardzo często serwowany z żeberkami ( również w opolskich restauracjach).
‹‹‹ Opolska melasa Pańćkraut z żeberkami ›››
‹‹‹
Migawki z Opolszczyzny
Sołectwo Borkowice
Zobacz także
Produkt tradycyjny
Mus Jabłkowy
Liczba odwiedzin: 8129287
Data aktualizacji: 2019-07-16
Wykonanie: P®ESTO